آنچه باید درباره «ام اس» بدانید:

ام اس بیماری ای خود ایمنی است که در آن بدن علیه سلول های عصبی سیستم اعصاب مرکزی شروع به فعالیت می کند.  روی عصب غلافی به نام میلین وجود دارد که مسئول سرعت دادن به انتقال پیام عصبی است در بیماری ام اس آنتی بادی ای علیه این غلاف فعال می شود که قسمت هایی از آن را از بین می برد در ام آر آی نیز بخش های از دست رفته میلین به صورت پلاک دیده می شود.  از بین رفتن میلین باعث افت سرعت در انتقال پیام عصبی به محل آسیب دیده می شود به همین دلیل اختلالی در پیام دهی به سلول ها و اندام ها به وجود می آید چون این بیماری خود ایمنی است ممکن است در هر بخشی از سیستم اعصاب مرکزی مثل مغز، مخچه و نخاع به وجود آید.  بنابراین ام اس شکل مشخصی ندارد و علامتی که در بیمار پدید می آورد به آسیب در منطقه مزبور در مغز بستگی دارد.

این بیماری در خانم های جوان شایع تر است.  البته در زنان خوش خیم تر از مردان است.

ام اس انواع مختلفی دارد:  نوعی که بسیار شایع است نوع شدت یابنده و بهبود یابنده است؛ یعنی فرد از خواب بلند می شود و مثلاً متوجه نابینایی یا تاری در یک چشم می شود.

این افراد هنگام تکان دادن چشم احساس درد می کنند و حتی قادر به تشخیص رنگ ها نیستند. 3 اختلال تاری، درد و تشخیص ندادن رنگ ها نشانه های التهاب عصب چشم است که می تواند نشانه حمله اولیه ام اس باشد.  البته این علائم باید از بیماری های دیگر افتراق داده شوند.  این حالت شاید 2ـ3 هفته ادامه یابد و بعد هم خود به خود درمان شود.

اگر این بیماری درست تشخیص داده نشود ممکن است چند ماه بعد از نقطه دیگری از بدن سر در آورد مثلاً بیمار دیگر نمی تواند پای چپش را حرکت دهد.

نوع دیگر این بیماری به شکل حمله و بهبود است این حمله ها چند بار تکرار می شوند متاسفانه گاهی در یکی از حمله ها بیمار بهبود پیدا نمی کند این نوع از ام اس پیشرونده ثانویه نام دارد نوع دیگر از همان ابتدای بیماری، پیشرونده است و در نوع آخر هم پیشرفت زمینه ای وجود دارد یعنی در حین پیشرفت در بعضی از دوره ها بیماری شدت می یابد اما ام اس خوش خیم ام اسی است که وقتی فرد دچار اولین حمله می شود تا 10 سال بعد وضعیت حرکتی و سیستم ایمنی اش تغییر نکند؛ یعنی تعداد حمله ها کم است و عملکرد حسی حرکتی، سالم 15 درصد مبتلایان ام اس خوش خیم دارند.

علایم:

علائم حسی بیماران به صورت احساس گزگز و مورمور شدن در اندام هاست.  علائم حرکتی نیز عمدتاً فلج است. حدود 70 درصد از مبتلایان به ام اس اختلال اعصاب و روان هم پیدا می کنند اما افسردگی و اضطراب بیمار به دلیل ناراحتی او از بیماری نیست و جزئی از علائم بیماری است.  یعنی به دلیل آسیب به عصب و هورمون ها در مغز است که فرد دچار مشکلات روانی می شود.

درمان:

2 نوع درمان وجود دارد؛ درمانی که در مرحله حمله بیماری انجام می شود که درمان تهاجمی است چون باید به سرعت جلوی پیشرفت بیماری گرفته شود و عوارض به حداقل برسد.  در این مواقع بیمار را حتماً باید در بیمارستان بستری و یا دوز بالا کورتون تجویز کرد کورتون برای از بین بردن التهاب داروی مناسبی ست وقتی هم پزشک تشخیص می دهد بیماری ام اس در مرحله خاموشی است ولی احتمال بروز حمله نیز وجود دارد تجویز می شود تا جلوی حمله احتمالی گرفته شود.

داروی ام اس:

دارو برای کنترل ام اس از دسته اینترفرون هاست.  این دارو با تحریک سیستم ایمنی بدن مقاومت آن را بالا می برد اینترفرون ها حمله های بیماری را کم می کند و انواع مختلفی دارند.  این داروها حدود 37 درصد در سال می توانند احتمال حمله بیماری را کم کنند.  داروی بسیار گرانی هم وجود دارد به نام تای سیری که بروز حملات بیماری ام اس را حدود 60 درصد در سال کاهش می دهد ولی خرید این دارو برای همگان مقدور نیست چون گران قیمت است.

دکتر علیرضا یار محمدی ـ متخصص مغز و اعصاب

 

 

 

 

از دکتر بپرسید

آواتار
  عضویت در این بحث  
اطلاع‌رسانی از